De Nederlandse provincies geven aan dat vrijwel alle gemeenten financiële tekorten hebben. Bijna een derde van de Nederlandse gemeenten kreeg de begroting voor 2021 niet sluitend; zo’n 120 gemeenten zitten dit jaar in geldnood. Twaalf gemeenten – drie meer dan vorig jaar – lukt het zelfs niet om ook maar een enkel begrotingsjaar tot 2024 sluitend te krijgen. Die gemeenten staan dan ook onder curatele van de provincie. Wat is er aan de hand?

Door nieuwe wet- en regelgeving zijn de kosten voor gemeenten enorm gestegen

Heel verbazingwekkend vind ik die toename van het aantal gemeenten met financiële problemen niet. In de afgelopen jaren is er veel nieuwe wetgeving op de gemeenten afgekomen, waarbij er taken van de overheid naar de gemeenten werd gedelegeerd. Volgend jaar komen daar de nieuwe Omgevingswet en de Wet Inburgering nog bij. Het Rijk verstrekt minder geld dan er volgens de gemeenten nodig is voor al die taken en tegelijk heeft het Wmo-abonnementstarief een enorme stijging van kosten gebracht. De budgetten in met name het Sociaal Domein worden bij veel gemeenten dan ook enorm overschreden.

Voor gemeenten wordt een stevige en nauwgezette financiële verantwoording steeds belangrijker.

Om de geldstromen te beheersen is een goede audit noodzakelijk

Met het toenemen van het takenpakket van de gemeente wordt ook de financiële omvang groter. Vanaf 2021 legt u als gemeente daarbij ook zelf verantwoording af over de financiële rechtmatigheid in de jaarrekening; een verscherping van de regels. Veel gemeenten geven aan dat zij al aan de eisen voldoen. Maar is dat wel zo? Als ik even advocaat van de duivel mag spelen: sommige gemeenten lijken weinig controle over hun budgetten te hebben en zijn ook niet altijd even transparant over hoe de bestedingen precies verricht worden. Dat heeft vaak ook te maken met de hoeveelheid partners waarmee zo’n gemeente werkt voor het uitvoeren van de zorg vanuit Wmo en Jeugdzorg. Die gemeenten kunnen door goed te kijken waar het geld heen gaat de geldstromen waarschijnlijk beter beheersen. Een Excellijstje is daarbij niet genoeg: een goede audit is echt noodzakelijk en het is belangrijk dat de auditwerkzaamheden serieus worden genomen en nauwgezet worden uitgevoerd.

Per bedrijfsonderdeel controle over doelstellingen, risico’s en beheersmaatregelen

Het is verstandig een digitaal hulpmiddel te gebruiken dat de interne controle verbetert. Een tool die u als gemeente digitaal kan ondersteunen en waarmee uniformiteit, een rode draad en efficiency binnen de uitgevoerde auditwerkzaamheden ontstaat. Die gemeentebreed, op alle domeinen, kan worden ingezet en ook een toegevoegde waarde kan zijn voor de eigen voortgangscontroles van de gemeente. Schulinck, marktleider op het gebied van online kennisbanken voor gemeenten, integreerde haar juridische applicaties in de applicatie voor interne beheersing van Checkpoint IC. Met de uit deze strategische samenwerking ontstane applicatie, die binnen Wolters Kluwer de naam ‘Schulinck In-Control’ kreeg, heeft u een compleet gevulde database met voorbeelddoelstellingen, -risico’s, -beheersmaatregelen en -checklists per bedrijfsproces. Zowel fiscaal, financieel als juridisch. De voordelen van dit kant en klare auditprogramma zijn legio. De gemeentelijke controller hoeft zelf geen structuren meer te bedenken of checklists aan te maken, die zitten standaard in de tool, net als een risicoanalyse, op basis waarvan de gemeente beslist wat er intern gecontroleerd gaat worden. Ook bevat het programma steekproeven, waardoor de gemeente geen externe medewerker meer hoeft aan te wijzen om die steekproef uit te voeren. Dat scheelt geld, in deze tijd toch mooi meegenomen. Bovendien staat er in de tool een omgevingsanalyse voor u klaar, die u met eigen gegevens kunt invullen.

Met een goed werkend controleapparaat bent u een graag geziene partner van de accountant

De accountant waarmee uw gemeente werkt kan inloggen en meekijken. Met een adequaat ingericht controleapparaat van uw bedrijfsvoering bent u voor hem een aantrekkelijke partner. Op basis van wat de accountant ziet als hij meekijkt, kan hij bij de gemeente de stukken opvragen die hij wil controleren. Hij ziet waar zaken zijn vastgelegd, wat er bij steekproeven is geconstateerd, wat daarop de follow ups zijn geweest en wat de eventuele wijzigingen of aanpassingen in het proces zijn geweest om de geconstateerde onregelmatigheden in de toekomst te voorkomen. Ook kan hij vaststellen of dossiers daadwerkelijk zijn gecontroleerd. Uw gemeente kan bij zijn controle met een gerust hart achterover leunen, in de wetenschap dat de eigen audits nauwgezet zijn uitgevoerd en dat uw gemeente uitstekend in control is op de geldstromen.

Bent u benieuwd wat Schulinck en Schulinck In-Control voor uw organisatie kunnen betekenen?
https://www.schulinck.nl/software/schulinck-in-control