We beginnen met een verwijderverzoek in het kader van de Jeugdwet. Daarna bekijken we een vraagstuk binnen de Participatiewet over de vaststelling van de identiteit van een aanvrager. Als laatste behandelen we een vraag over hoe een digitale aanvraag zich verhoudt tot de identificatieplicht.
Praktijkvoorbeeld 1. Jeugdwet: foto’s op een mobiele telefoon
Opvangouder Esmeralda zorgt al ruim een jaar voor Sam, omdat hij niet meer thuis wil wonen. Sam is 15 jaar oud en woont bij Esmeralda. Esmeralda heeft met haar mobiele telefoon foto’s gemaakt van Sam. Gewoon gezellige foto’s van Sam die wandelt met de hond, een paar selfies samen en van een verjaardagsfeest. Sam woont na de periode bij Esmeralda weer bij zijn ouders. Nu eisen de ouders van Sam dat deze foto’s door Esmeralda worden verwijderd van haar mobiele telefoon.
Moet Esmeralda deze foto’s van Sam verwijderen?
Tot een kind 16 jaar is kunnen de ouders met gezag de privacyrechten voor een jeugdige uitoefenen. Dit gebeurt dan op grond van artikel 17 AVG en artikel 7.3.9 Jeugdwet. De ouders zijn dus juridisch gezien bevoegd om namens Sam dit verzoek in te dienen. Maar Esmeralda hoeft de foto’s niet te verwijderen. Een foto is een persoonsgegeven. De AVG geeft regels over de verwerking van persoonsgegevens, waaronder het recht tot verwijdering. Maar de AVG is hier niet van toepassing, omdat er een uitzondering bestaat voor verwerking van persoonsgegevens die uitsluitend in de zuiver persoonlijke of huishoudelijke sfeer plaatsvinden. Esmeralda ving Sam informeel op. Deze opvang valt buiten de reikwijdte van de Jeugdwet en de AVG.
Let op: tekst loopt door onder afbeelding.
Praktijkvoorbeeld 2: Participatiewet, kopie paspoort opslaan in een dossier
Fenna is bijstandsconsulente en zij heeft een intake met Wouter. Wouter vraagt voor de 1e keer een bijstandsuitkering aan. Fenna is verplicht om de identiteit van Wouter vast te stellen. Dat staat in artikel 17 lid 3 Participatiewet. Om aan te tonen dat de identiteit is vastgesteld maakt Fenna een kopie van het paspoort van Wouter en stopt dit in het dossier.
Een kopie van een identiteitsbewijs bewaren in een dossier mag niet en een aanvraag kan volledig digitaal
Mag Fenna een kopie maken van het identiteitsbewijs en dit bewaren in het dossier?
Nee, dat mag niet. De Participatiewet geeft de gemeente geen bevoegdheid om een kopie te maken en te bewaren. Wouter zal zich bij de aanvraag om bijstand wel moeten legitimeren. Op grond van artikel 17 lid 3 Participatiewet moet de gemeente het recht op bijstand vaststellen aan de hand van een geldig legitimatiebewijs. Hieruit volgt niet dat Fenna het recht heeft om een kopie van het paspoort te maken en op te slaan in het dossier. Dit is ook niet nodig om de identiteit vast te stellen. Een korte notitie volstaat. Daarin kunnen de volgende gegevens worden opgenomen:
- de datum waarop het document is gezien
- de persoon die het document gezien heeft
- soort document
- nummer van het document
- de datum waarop het document verloopt
Praktijkvoorbeeld 3: Wouter dient zijn aanvraag voor een bijstandsuitkering digitaal in. Hoe zit het dan?
Een aanvraagprocedure kan volledig digitaal verlopen waarbij Wouter zichzelf kenbaar maakt via DigiD.
DigiD kent 4 betrouwbaarheidsniveaus:
- Basis: Betrouwbaarheidsniveau basis houdt in inloggen met gebruikersnaam en wachtwoord (1-factor authenticatie).
- Midden: Betrouwbaarheidsniveau midden betekent met de DigiD app of sms-code (2-factor authenticatie).
- Substantieel: Bij betrouwbaarheidsniveau substantieel wordt ingelogd met de DigiD app en een eenmalige ID-check. Dan wordt er eenmalig een controle uitgevoerd door het scannen van een Nederlands paspoort, Nederlandse ID-kaart of Nederlands rijbewijs met NFC.
- Hoog: Betrouwbaarheidsniveau hoog houdt in dat er wordt ingelogd met een Nederlands identiteitsbewijs met chip (ID-kaart vanaf 13-03-2021 of rijbewijs vanaf 16-05-2018) via de DigiD app.
Dus als Wouter inlogt op betrouwbaarheidsniveau substantieel dan is dat voldoende. Wouter hoeft voor de vaststelling van zijn identiteit dan dus niet met zijn paspoort of identiteitsbewijs fysiek op het gemeentehuis te komen.
Meer weten?
In alle Kennisbanken van Schulinck hebben wij een onderdeel ‘privacy’ opgenomen. Hierin komen onder andere de AVG en de identificatieplicht aan de orde. En daarnaast privacyonderwerpen specifiek voor bepaalde wetgeving. Zoals het recht op inzage van een ouder in een dossier voor jeugdhulp. Of de mogelijkheid van een Wmo-consulent om persoonsgegevens aan een aanbieder te verstrekken. En mag een bijstandsconsulent informatie delen met het UWV of een werkgever?
Wilt u hier meer over weten, neem dan een proefabonnement op Schulinck Participatiewet, Wmo, Jeugd, Inburgering of Schuldhulpverlening.