De provincie Gelderland heeft het pakket stikstofmaatregelen bekendgemaakt dat moet gaan gelden in stroken van 500 meter rond en in natuur op de Veluwe, Landgoederen Brummen en twee andere kwetsbare natuurgebieden. Het provinciebestuur wil onder meer een verbod op nieuwe veehouderijen, boeren hun stallen verplicht laten moderniseren en bedrijven verbieden gasgestookte verwarmingsinstallaties te installeren.
Met een pakket maatregelen wil Gelderland de stikstofuitstoot in de stroken fors terugdringen en de staat van de natuur verbeteren, zodat de vergunningverlening weer op gang kan komen. Door enkele uitspraken van rechters kunnen provincies amper toestemming geven voor zaken als woningbouw en de aanleg van wegen. Gelderland verwacht dat met de maatregelen in 2035 ruim de helft minder stikstof in de stroken wordt uitgestoten ten opzichte van acht jaar geleden. Zonder de nieuwe regels zou dat 44 procent zijn.
De meeste winst verwacht de provincie te halen met stalmodernisatie en door het gebruik van stikstofhoudende kunstmest te verbieden. De agrarische sector is in de stikstofstroken verantwoordelijk voor circa 45 procent van de uitstoot. De provincie wil boeren helpen te innoveren via subsidie en advies per bedrijf door deskundigen. Daar krijgen ze tot 2035 de tijd voor.
Gemotoriseerd verkeer en andere mobiliteit zorgen voor ruim een derde van de stikstofuitstoot in de stroken. 80 procent daarvan is toe te schrijven aan autoverkeer op snelwegen. De provincie gaat het Rijk vragen de snelheid in die gebieden tussen 19.00 uur en 06.00 uur te verlagen van 120 naar 100 kilometer per uur. Bedrijven krijgen behalve met een verbod op het installeren van een nieuwe cv-ketel ook te maken met beperkingen voor het stoken met gas. Dat moet straks tot 35 procent omlaag. Ook moeten ondernemers geleidelijk overstappen op elektrische werktuigen.
Gedeputeerde Ans Mol (BBB) verwacht dat de komende tien jaar 2 à 3 miljard euro nodig is om het strokenbeleid uit te voeren. Op zo’n 600 miljoen euro is al zicht, maar de bestuurder roept het nieuwe kabinet op ook geld uit te trekken. “Met de Veluwe als grootste natuurgebied hebben we de sleutel in handen om Nederland van het slot te halen. Hiervoor is de inzet van het nieuwe kabinet van doorslaggevend belang.”
De Gelderse politiek beslist in september over het pakket maatregelen. Eerst kunnen nog zienswijzen worden ingediend. De planning is dat de meeste regels in de stikstofzones in 2030 of 2035 van kracht worden.