Mensen die voor een naaste zorgen, hebben hulp van de overheid nodig. Ze zouden bijvoorbeeld betaald verlof voor mantelzorg moeten kunnen opnemen. Daarvoor pleit het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).
Door een uitbreiding van het recht op mantelzorgverlof zouden mensen de hulp aan anderen beter kunnen combineren met hun baan. Zo’n regeling voorkomt dat mensen noodgedwongen geheel of gedeeltelijk ontslag nemen, aldus de onderzoekers.
Door vergrijzing hebben in de komende jaren steeds meer mensen zorg nodig. Maar er zijn steeds minder mensen om voor hen te zorgen, terwijl de zorg nu al met grote personeelstekorten kampt. Als mensen hulp uit hun eigen omgeving kunnen krijgen, van familie of vrienden, kunnen ze langer in hun eigen huis blijven wonen en hebben ze minder professionele zorg nodig, is de gedachte van de politiek. Dat scheelt geld.
Veel mensen zijn ook best bereid om een naaste te helpen, “maar bereidheid is niet hetzelfde als doen”, constateert het SCP. Mantelzorgers hebben zelf vaak een baan, een gezin of eigen gezondheidsproblemen. Die kosten allemaal tijd en energie, en “overbelasting is een reëel probleem”. De overheid kan dus niet zomaar een beroep doen op “een vrije reserve aan mantelzorg” in de samenleving, mantelzorg is niet “een vanzelfsprekende oplossing voor tekorten in de formele zorg”, aldus de onderzoekers.
Volgens het SCP moet de overheid eerst kijken naar wat de mantelzorgers nodig hebben. Pas als dat in orde is, “kan sprake zijn van toekomstbestendige mantelzorg”.
De onderzoekers vinden dat gemeenten moeten regelen dat mantelzorgers tijdelijk kunnen worden vervangen, zodat ze de tijd krijgen om op adem te komen. Dat heet respijtzorg. Ook zouden gemeenten verplicht moeten worden om mantelzorgers psychische ondersteuning te geven. Het Rijk moet gemeenten daar genoeg geld voor geven, benadrukt het SCP.
De onderzoekers willen ook dat zorgaanbieders vooraf duidelijke afspraken maken met mantelzorgers. “Daarbij moet expliciet aandacht zijn voor de draagkracht van de mantelzorger”, ziet het SCP voor zich.