De VNG is positief over het evenwichtige pakket kabinetsmaatregelen tegen de stijgende energie- en brandstofprijzen. Wel vragen we aandacht voor uitvoerbaarheid, zeker voor de punten waarvoor een extra beroep op gemeenten wordt gedaan. En het noodfonds mag niet ten koste gaan van de aanpak van schulden. Het is goed dat het kabinet inzet zowel op inkomensondersteuning op korte termijn voor inwoners in een kwetsbare positie als op verduurzaming. Dat legt een basis voor bescherming tegen energiearmoede op de lange termijn.
Wel wordt extra aandacht gevraagd voor het uitvoerbaar maken van de warmtetransitie, waarbij woningen en andere gebouwen onder regie van de gemeenten overstappen op een alternatief voor aardgas. Elk gebouw dat geen aardgas gebruikt, is immers minder kwetsbaar voor geopolitieke spanningen. Er wordt gedacht aan extra middelen om warmtenetten te realiseren en betaalbaar te krijgen. De overstap van aardgas naar een warmtenet, in plaats van een all electric oplossing, is ook van belang in verband met netcongestie.
De VNG is positief dat € 195 miljoen beschikbaar wordt gesteld om inwoners met een hoge energierekening en een laag inkomen te ondersteunen via een noodfonds energie. Het is echter zeer zorgelijk dat de middelen daarvoor gedeeltelijk worden gedekt uit de ‘enveloppe armoede en schulden’. Daardoor bestaat het risico dat maatregelen op dit gebied, die ook cruciaal zijn, niet uitgevoerd kunnen worden.
Verder roept de VNG op om te waarborgen dat de beschikbare middelen terechtkomen bij de huishoudens die de ondersteuning het hardst nodig hebben. Vorige keer dat het Tijdelijk Noodfonds Energie openging, leidde een te beperkt budget ertoe dat veel rechthebbenden buiten de boot vielen.
Tot slot wordt gepleit voor prioriteit voor huishoudens met een lager inkomen, in plaats van een ‘first come, first served’ aanpak. Ook gerichte voorlichting en voldoende tijd om deze groep te bereiken zijn van belang. Juist inwoners die deze hulp het hardst nodig hebben, zijn vaak niet op de hoogte van de inkomensondersteunende maatregelen waarop ze recht hebben.