Voor het eerst in jaren verwacht het Centraal Planbureau (CPB) dat mensen net iets minder te besteden krijgen. Voor alle huishoudens komt het neer op 0,3 procent koopkrachtdaling in 2027. Nagenoeg iedereen gaat er volgend jaar iets op achteruit, alleen gepensioneerden kunnen rekenen op een kleine koopkrachtstijging. Gezinnen zonder kinderen gaan er dat jaar het meest op achteruit.
De daling van de koopkracht volgend jaar komt onder andere door het verhogen van de inkomstenbelasting, aldus het CPB. In 2026 stijgt de koopkracht van huishoudens wel licht, met zo’n 0,6 procent. De lonen stijgen namelijk harder dan de gestegen prijzen aan de pomp of voor de boodschappen.
Ook dit jaar zijn gepensioneerden de uitschieters in de koopkrachtplaatjes. Dat komt vooral door het nieuwe pensioenstelsel. De afgelopen jaren zijn pensioenuitkeringen niet gecorrigeerd voor inflatie, dat gebeurt nu wel. Werkenden en mensen met een uitkering zien dit jaar hun koopkracht toenemen met respectievelijk 0,4 en 0,6 procent. Volgend jaar wordt dat voor beide groepen een daling van 0,4 procent, verwacht het CPB.
De lagere inkomens staan er in beide jaren relatief het beste voor. Dit jaar kunnen mensen die minimumloon of iets meer verdienen rekenen op een koopkrachtstijging van 0,8 procent, volgend jaar blijft voor die groep de koopkracht gelijk.
Ondanks de wat negatievere koopkrachtcijfers voor komend jaar zou het “niet het verstandigste beleid” zijn om overheidssteun uit te delen, aldus CPB-directeur Pieter Hasekamp. De directeur was te spreken over het beleid dat het kabinet dit voorjaar presenteerde om de hoge energieprijzen te compenseren. Dat behelsde onder meer een fonds voor mensen met een hoge energierekening en meer subsidies voor verduurzaming van huizen en bedrijven.
De armoede daalt licht in 2026 en blijft min of meer gelijk in 2027. De situatie voor mensen met een inkomen onder de armoedegrens verbetert dit jaar iets doordat meer mensen recht hebben op huurtoeslag. Dat extra bedrag per maand kan mensen die tegen de armoedegrens aan zitten dus uit de armoede tillen, verwacht het CPB. In 2026 zitten zo’n 460.000 mensen in armoede.
In 2027 heffen de geplande belastingverschuivingen op inkomen elkaar min of meer op voor de groep met de laagste inkomens. Daardoor blijft hun financiële situatie ongeveer hetzelfde. Ongeveer 470.000 mensen zullen volgend jaar in armoede leven, stelt het CPB.