De ontwerp-Nationale Klimaatadaptatiestrategie (NAS) zet een waardevolle strategische koers uit, maar geeft op onderdelen nog te weinig richting aan de uitvoering. Daardoor is voor gemeenten op dit moment nog onduidelijk welke rol zij op zich moeten of kunnen nemen.
Ambitie van de strategie: klimaatbestendig Nederland
De gevolgen van klimaatverandering, waaronder wateroverlast, droogte en hitte, zijn steeds duidelijker merkbaar en raken zowel gemeenten als inwoners. Hierdoor wordt het steeds belangrijker dat klimaat- en wateropgaven goed worden meegewogen bij onder meer de inrichting en ontwikkeling van onze leefomgeving.
De Nationale Klimaatadaptatiestrategie is een programma van de rijksoverheid, met als ambitie een klimaatbestendig Nederland, nu en in de toekomst. De NAS’26 geeft duidelijkheid over de richting, mogelijke routes en doelen om deze ambitie te realiseren.
De VNG onderschrijft de ambitie van de ontwerp-NAS. Wel geeft de VNG in haar reactie enkele aandachtspunten mee voor de uitvoering:
Maak de Nationale Klimaatadaptatiestrategie uitvoerbaar
Het realiseren van de ambitie leunt zwaar op de inzet vanuit gemeenten en openbare lichamen voor onder meer klimaatbestendige en gezonde woonwijken, een robuuste openbare ruimte en een toekomstbestendig water- en ecosysteem. De VNG vraagt het rijk om de strategie uit te werken in een uitvoeringsagenda met een heldere fasering, prioriteiten en concrete afspraken over de uitvoering en financiering. Gelijkwaardige samenwerking tussen overheden is daarbij een noodzakelijke voorwaarde voor een succesvolle uitvoering.
Breng gemeenten in positie om klimaatadaptatie te realiseren
Uit diverse onderzoeken komt een beeld van de kosten naar voren en die zijn fors. Vooralsnog stelt het rijk geen aanvullend budget beschikbaar. Een structureel en voorspelbaar financieel perspectief bij de NAS is voor gemeenten (en andere partijen) echter een randvoorwaarde voor succesvolle uitvoering. Daarbij zijn investeringen nodig in capaciteit, kennis en betrouwbare data.
Zorg voor duidelijke nationale kaders en een integrale aanpak
Gemeenten hebben behoefte aan een samenhangend, voorspelbaar en stabiel beleidskader waarop zij hun eigen keuzes kunnen baseren. Zij zien dat klimaatadaptatie steeds vaker vraagt om ruimtelijke keuzes die de lokale schaal overstijgen. Daarom is het belangrijk dat er goede samenhang is tussen de NAS en andere nationale kaders en programma’s die richting geven aan de inrichting en het gebruik van de fysieke leefomgeving. De NAS moet niet alleen richting geven aan klimaatadaptatie, maar ook duidelijkheid bieden over de nationale keuzes, ruimtelijke afwegingen en de maatschappelijke gevolgen die daarmee samenhangen. Daarbij moet de NAS ruimte laten voor regionale verschillen en locatie-specifieke omstandigheden.