Het is heel erg onwaarschijnlijk dat de wettelijke stikstofdoelen met de huidige maatregelen worden gehaald. De uitstoot en neerslag van stikstof op gevoelige natuur wordt wel minder, maar dat is nog lang niet genoeg. Dat constateert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een onderzoek samen met de Wageningse universiteit en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).
In de wet staat dat in 2030 in de helft van de natuurgebieden de stikstofnorm niet mag worden overschreden. De verwachting van de onderzoekers is dat dit gehaald wordt bij ongeveer een derde van de natuur in dat jaar. In 2035 moet dat ongeveer driekwart van de gebieden zijn, maar ook dat doel is ver buiten bereik.
De uitstoot van stikstof wordt wel minder, vooral door boeren die meedoen aan opkoopregelingen. De effecten van hulp om boeren te laten verhuizen of subsidies om boeren te laten verduurzamen, kunnen de onderzoekers nog niet berekenen.
Ook ziet het PBL dat er te weinig aandacht is voor andere factoren waardoor de natuur er slecht aan toe is. Bijvoorbeeld of er te veel mest in de bodem zit of te weinig water in een gebied is. Idealiter zou het beleid erop gericht zijn om dit allemaal tegelijk aan te pakken.
De effecten van het stikstofbeleid op de economie zijn klein, de agrarische sector en bedrijven daaromheen leveren een relatief kleine toegevoegde waarde, constateert het onderzoek verder. Regionaal kunnen de effecten op de economie wel groot zijn, bijvoorbeeld als veel bedrijven in een gebied stoppen.
Twee jaar geleden voerden de onderzoekers al eenzelfde analyse uit, met veelal soortgelijke conclusies. Het stikstofbeleid moet volgens de wet worden aangepast als blijkt dat de maatregelen niet genoeg zijn. In de praktijk is sinds 2022 weinig veranderd aan de plannen.
Vorige maand kwam het PBL ook met een doorrekening van de plannen die de coalitie voor ogen heeft. Het rapport dat deze woensdag is gepubliceerd is een analyse van het bestaande beleid, dat veelal is ingezet door vorige kabinetten.
Ongeveer de helft van de stikstof die neerslaat op gevoelige natuur, komt uit de landbouw. Ongeveer een derde komt uit het buitenland. Verkeer is verantwoordelijk voor 12 procent en de laatste 2 procent komt voor rekening van de industrie.