Naar verwachting geldt vanaf 1 juli 2026 de Wet versterking regie volkshuisvesting. Dat heeft gevolgen voor de huisvestings- of urgentieverordening. De VNG adviseert gemeenten om al te starten met het opstellen of actualiseren. De VNG heeft hiervoor de modelverordening herschreven en een handreiking opgesteld.
Woonruimteverdeling
Bij de verdeling van sociale huurwoningen en betaalbare huur- en koopwoningen kunnen gemeenten in de huisvestings- of urgentieverordening regels stellen om bepaalde groepen woningzoekenden voorrang te geven. De Wet versterking regie volkshuisvesting voegt daaraan wettelijk bepaalde urgent woningzoekenden toe. Deze wet treedt naar verwachting in werking per 1 juli, onder voorbehoud van besluitvorming in de Eerste Kamer.
Elke gemeente moet op termijn beschikken over een regionaal afgestemde verordening waarin de wettelijke urgentieregeling is vastgelegd. De modelverordening biedt handvatten om dit juridisch zorgvuldig te regelen.
Woonruimtevoorraadbeheer
Dit onderdeel van de verordening is optioneel. Gemeenten mogen op grond van de Huisvestingswet regels stellen over het splitsen, verkameren, samenvoegen en onttrekken van woonruimte. Dit wordt met name toegepast door gemeenten met grote tekorten aan specifieke categorieën woonruimten of leefbaarheidsproblemen.
Opkoopbescherming en toeristische verhuur
Ook optioneel is dat gemeenten voorwaarden kunnen stellen aan het opkopen en verhuren van woningen. Dit relatief nieuwe instrument wordt vaak ingezet om koopstarters een betere positie op de koopmarkt te geven door te voorkomen dat te veel woningen worden opgekocht voor verhuur. En gemeenten met een relatief grote toeristische sector mogen maatregelen treffen om de verhuur van woonruimten aan toeristen te beperken.