In 2025 zijn er door de waterschappen, met name in het westen, meer muskusratten gevangen in Nederland. Ze vormen een risico voor onze veiligheid door graverij in dijken en kades, en voor de natuur. Landelijk (per regio verschillen de vangsten) zijn er in 2025 ruim 27% meer muskusratten gevangen ten opzichte van 2024. Het aantal beverratvangsten in 2025 ligt op hetzelfde niveau als in 2024.
In 2025 meer muskusratvangsten dan in 2024
De stijging van het aantal vangsten komt grotendeels door een toename in het westen van het land. In de werkgebieden van Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Hoogheemraadschap Rijnland en waterschap Amstel Gooi en Vecht worden meer dan de helft van alle muskusratvangsten gedaan. Extra bestrijders vingen daar meer muskusratten. De komende jaren blijft de inzet in het westen hoog door bijvoorbeeld hulp van andere waterschappen, waardoor – na een verdere stijging – ook daar uiteindelijk een daling in de muskusratpopulatie komt. Er zijn regionale verschillen, in andere delen van Nederland dalen de muskusratvangsten verder door.
Daarnaast is er sprake van een blijvende instroom van muskusratten uit met name Duitsland. Het grootste deel van deze muskusratten is direct door de waterschappen in de grenszone gevangen. Ze zwemmen ons land binnen via rivieren en beken uit de buurlanden. Door langs de landsgrenzen muskusratten direct te vangen, wordt voorkomen dat deze dieren zich in Nederland vestigen en lege gebieden opnieuw bezetten. In 2025 zijn er in totaal 84.438 muskusratten door de 21 waterschappen gevangen. Dat is een toename van ruim 18.500, wat een stijging van 28 procent is ten opzichte van 2024.
Beverratvangsten gelijk gebleven
Bij de beverrat is het in 2013 al gelukt om ze terug te dringen naar de landsgrens: Nederland heeft geen eigen populatie beverratten meer. Ruim 95 procent van de vangsten vindt plaats direct langs de grens met Duitsland. Als gevolg van opeenvolgende zachte winters en een minder goed georganiseerde bestrijding is de beverratpopulatie in Duitsland nog steeds omvangrijk. Het aantal beverratvangsten langs de grens in Nederland is iets minder dan in 2024: er werden 1.831 beverratten gevangen in 2025. Door de beverratten direct langs de grens te vangen, wordt voorkomen dat ze zich opnieuw over het hele land verspreiden.
Muskus- en beverratten: bedreiging voor dijken en natuur
In Nederland leven muskus- en beverratten. Deze dieren graven gangen en holen in oevers en dijken, waardoor die verzwakken. Ook eten ze veel planten, jagen andere dieren weg en verstoren zo de natuur. Muskus- en beverratten horen hier niet thuis en hebben bijna geen natuurlijke vijanden. Één muskusrattenpaar kan in een aantal jaren zorgen voor duizenden muskusratten. Ze planten zich snel voort, jonge muskusratten kunnen binnen een half jaar zelf jongen krijgen. Muskusratten komen in heel Nederland voor, beverratten vooral langs de oostgrens van ons land.
Eén muskusrat verzet per jaar maar liefst 13 kruiwagens grond. Dat graafwerk maakt dijken en oevers instabiel. Daardoor ontstaan gevaarlijke situaties voor mensen, dieren en voertuigen. Ook raken sloten en beken verstopt, waardoor water minder goed (weg)stroomt en kan worden aangevoerd tijdens droge periodes. In ons land, dat voor een groot deel onder zeeniveau ligt, is dat gevaarlijk. Als we niets doen, wordt de schade aan dijken, oevers én aan de natuur steeds groter. De 21 waterschappen bestrijden muskus- en beverratten om Nederland veilig te houden. Speciale bestrijders zoeken dagelijks naar sporen van deze dieren. Ze gebruiken daarbij moderne hulpmiddelen, zoals drones en DNA-onderzoek uit watermonsters.
Bestuurder Vincent Lokin van de Unie van Waterschappen: “Ongeveer 17.000 km aan dijken, regionale kades en overige waterkeringen beschermen Nederland tegen overstromingen: van de zee, grote rivieren, meren, beken en plassen. Ook door extremer weer wordt de druk op onze dijken en kades in de toekomst nog groter. Het voorkomen van graverij door muskus- en beverratten blijft daarom een belangrijke taak voor de ruim 400 gespecialiseerde muskus- en beverratbestrijders van de 21 waterschappen. De muskus- en beverratbestrijders van de waterschappen werken steeds meer samen. Dit draagt bij aan het gezamenlijke doel om in 2034 geen populatie muskusratten meer te hebben in Nederland.”