Gemeenten, provincies en het rijk hebben nieuwe bestuurlijke afspraken gemaakt om beter samen te werken op het gebied van erfgoed. Met deze afspraken willen we de basis van het erfgoedbeleid verstevigen om zo goed te kunnen inspelen op nieuwe ruimtelijke en maatschappelijke uitdagingen.
Erfgoed geeft betekenis
Nederland is rijk aan erfgoed. Van het Rotterdamse zomercarnaval tot Slot Loevestein, van het coulissenlandschap in de Achterhoek tot de scheepswrakken in de Waddenzee. Erfgoed geeft betekenis aan onze leefomgeving, versterkt gemeenschappen en draagt bij aan de kwaliteit van stad en platteland. Het verdient daarom zorgvuldige bescherming en dat kan alleen als overheden daar gezamenlijk de schouders onder zetten.
Minister Rianne Letschert (OCW): ‘Erfgoed verbindt mensen en herinnert ons aan wie we zijn en waar we vandaan komen. Juist daarom is het van groot belang dat gemeenten, provincies en het Rijk hierin gezamenlijk optrekken. Alleen door die gedeelde verantwoordelijkheid kunnen we ons erfgoed levend houden en doorgeven aan volgende generaties.‘
Versterking van erfgoedbeleid
De bestuurlijke afspraken cultureel erfgoed, ondertekend door de minister van OCW, het IPO en de VNG, zorgen voor een goede aansluiting tussen landelijke regelingen en programma’s en het werk van gemeenten en provincies. De nieuwe samenwerkingsafspraken bouwen voort op eerder beleid en scherpen dit waar nodig aan.
Maatschappelijke uitdagingen
De vorige bestuurlijke afspraken over erfgoed dateren uit 2015 en waren alleen gesloten tussen de provincies en het rijk. Sindsdien is er veel veranderd. Ruimtelijke transities, grote restauratieprojecten, de verduurzaming van monumenten en een tekort aan capaciteit en deskundigheid bij gemeenten en provincies vragen om een gezamenlijke aanpak. Hoog tijd dus voor nieuwe afspraken en ditmaal met gemeenten aan tafel.
Wethouder Natasja Groothuismink namens de VNG: ‘Gemeenten zijn vaak het eerste aanspreekpunt als het gaat om erfgoed, en we nemen nu voor het eerst deel aan de bestuurlijke afspraken. Door deze nieuwe stap wordt de samenwerking tussen gemeenten, provincies en het rijk verder versterkt. Samen leggen we zo een stevige beleidsbasis en zorgen we voor een duurzame bescherming van ons erfgoed.’
4 thema’s
De afspraken richten zich op 4 thema’s:
1. Erfgoed en leefomgeving
Rijk, provincies en gemeenten hebben de ambitie om gebieds- en ontwikkelgericht samen te werken, duidelijk zijn over wat wel en niet kan bij ingrepen in erfgoed en cultuurlandschappen, en zorgen voor een goede verbinding met ander relevant beleid.
2. Instandhouding monumenten
De partijen spreken nieuwe restauratiemiddelen af om uitdagingen om grote uitdagingen op het gebied van financiering aan te pakken. Daarnaast benadrukken nieuwe afspraken het belang van monitoring en gezamenlijke standaarden voor restauratiekwaliteit en verduurzaming.
3. Capaciteit en deskundigheid: erfgoed en overheid
De kwaliteit van erfgoedzorg valt of staat met de inzet van voldoende en kundige (erfgoed)medewerkers bij gemeenten en provincies. Om dit te bevorderen gaan het rijk, provincies en gemeenten onder andere gezamenlijk een programmatische stimuleringsaanpak Erfgoed en Overheid opzetten.
4. Archeologie
De publieke waarde van archeologische monumentenzorg staat onder druk daarom investeren de partijen in samenwerking op de gedeelde verantwoordelijkheid van (maritiem) archeologisch onderzoek en deponering.
Gedeputeerde Meindert Stolk, portefeuillehouder Erfgoed IPO: ‘Alleen door samen op te trekken kunnen we ons cultureel erfgoed beschermen en tegelijk klaar maken voor de toekomst. Daarbij hoort ook een moderne kijk op erfgoedbeleid: het is niet iets op zichzelf, maar is verbonden met andere maatschappelijke opgaven, zoals woningbouw, leefbaarheid, duurzaamheid en ruimtelijke ontwikkeling. Zo zorgen we ervoor dat erfgoed waardevol blijft, nu én later.’
Meer informatie
Binnenkort worden de bestuurlijke afspraken gepubliceerd in de Staatscourant.