Mag de gemeente de Wgs-besluitvorming uitbesteden?

Mag de gemeente de Wgs-besluitvorming uitbesteden?

Mandaatperikelen

Opinie
30 maart 2016

Kan het college van B&W aan een private partij de bevoegdheid mandateren om besluiten in het kader van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening te nemen? Die vraag wordt ons van tijd tot tijd voorgelegd. Hieronder mijn ontkennende antwoord.

Onderbouwing

Het college heeft in het kader van de Wgs de bevoegdheid beschikkingen te nemen als het buiten behandeling stellen van de aanvraag, het toekennen van schuldhulpverlening of het weigeren of beëindigen daarvan. Het criterium om te beoordelen of het college deze bevoegdheid mag overdragen aan een privaatrechtelijke rechtspersoon is neergelegd in de Algemene wet bestuursrecht: een bestuursorgaan kan mandaat verlenen, tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald of de aard van de bevoegdheid zich tegen de mandaatverlening verzet. Als ook het gemeentebestuur niet zo'n wettelijk voorschrift heeft uitgevaardigd, dan bestaat er geen wettelijk voorschrift dat zich tegen mandaatverlening verzet. Blijft over dat de aard van de bevoegdheid zich tegen mandaatverlening kan verzetten. En dat is nu net het lastige: is dat hier het geval? Ik meen van wel.

Toegegeven, het college blijft - bij mandatering - verantwoordelijk voor de besluiten die de privaatrechtelijke rechtspersoon neemt en het college kan die rechtspersoon instructies geven ter zake van de uitoefening van de gemandateerde bevoegdheden. Het past echter naar mijn mening niet om een particulier met een zo grote overheidsmacht te bekleden dat die kan beslissen wie wel / niet / niet langer in aanmerking komt voor schuldhulpverlening. Ook de wijze van financiering van de werkzaamheden van de privaatrechtelijke rechtspersoon zou in de weg kunnen staan aan mandaatverlening, zeker als die privaatrechtelijke rechtspersoon ook gefinancierd wordt voor de feitelijke uitvoering van schuldhulpverleningstrajecten en de omvang van de financiële middelen afhankelijk is van de schuldhulpverleningssuccessen die worden geboekt (resultaatfinanciering).

Laatste woord is aan de rechter

Uiteindelijk is het in een voorkomend geval aan de rechter om deze kwestie (ambtshalve) op te lossen. Om dan rechterlijk wikken en wegen te vermijden zou de wetgever, net als in de Participatiewet (zie ook CRvB 16-09-2014, ECLI:NL:CRVB:2014:2947), in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening kunnen bepalen of en in hoeverre mandaatverlening mogelijk is. Een dergelijke verduidelijking in de Wgs verdient zeker aanbeveling - het liefst natuurlijk in de richting die ik hierboven aangeef.

Meegenomen in de evaluatie?

Binnenkort verschijnt het rapport van bureau Berenschot over de evaluatie van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Hopelijk heeft dat bureau in de uitbesteding van de schuldhulpverlening aan organisaties als Plangroep aanleiding gezien om zich over de onderhavige kwestie te buigen en - nog mooier - de wetgever aan te bevelen een extra bepaling over de (on)mogelijkheden van mandaatverlening op te nemen in de Wgs.

Reageren